Төртүнчү аммоний туздарыдезинфекциялоо үчүн коопсуз колдонсо болотаквакультура, бирок суу организмдерине зыян келтирбөө үчүн туура колдонуу ыкмасына жана концентрациясына көңүл буруу керек.

1,Төртүнчү аммоний тузу деген эмне
Төртүнчү аммоний тузу(CnH2n+1) (CH3) 3N+X- химиялык формуласы менен үнөмдүү, практикалык жана кеңири колдонулган дезинфекциялоочу каражат болуп саналат, мында X - Cl-, Br-, I-, SO42- ж.б. болушу мүмкүн. Суу эритмесинде ал гель же суюктук түрүндө көрүнөт жана бактериялар, вирустар, козу карындар ж.б. сыяктуу микроорганизмдерди тез жок кыла алат. Ага органикалык заттар жана суунун катуулугу оңой менен таасир этпейт.
2,Дезинфекциялоо принциптеритөртүнчү аммоний туздары
Төртүнчү аммоний туздарынын дезинфекциялоо принциби бактериялардын клетка мембранасын жана белокторун жок кылуу болуп саналат, бул алардын өсүү жана көбөйүү жөндөмүн жоготушуна алып келет. Төртүнчү аммоний туздарынын дезинфекциялоо таасири концентрация, рН мааниси, байланыш убактысы жана температура сыяктуу факторлорго байланыштуу.
3,Төртүнчү аммоний туздарын кантип туура колдонуу керек
1. Концентрацияны көзөмөлдөө
Аквакультурада дезинфекциялоо үчүн төртүнчү аммоний туздары колдонулганда, концентрациясын суу объектисинин көлөмүнө жана катуулугуна жараша көзөмөлдөө керек. Жалпысынан алганда, 0,1% -0,2% төртүнчү аммоний тузунун концентрациясын колдонуу натыйжалуу дезинфекциялай алат, бирок ал 0,5% дан ашпашы керек.
2. Байланыш убактысы
Төртүнчү аммоний туздарын дезинфекциялоо үчүн колдонгондо, суунун бети жана суу менен толук байланышта болушун камсыз кылуу зарыл. Адатта, 30 мүнөттөн 2 саатка чейин дезинфекциялоо сунушталат.
3. Жыштыкты башкаруу
Төртүнчү аммоний туздарын дезинфекциялоо үчүн колдонгондо, дезинфекциялоонун жыштыгын да көзөмөлдөө керек. Ашыкча колдонуу суу экологиялык чөйрөсүнө зыян келтириши мүмкүн жана жалпысынан жумасына бир жолудан ашпашы керек.
4, сактык чаралары
1. Ашыкча колдонуунун алдын алыңыз
Төртүнчү аммоний туздарын ашыкча колдонуу суу объектилериндеги аммиак азотунун жана азоттун курамын жогорулатып, суу объектилеринин экологиялык чөйрөсүнө таасир этип, суу организмдеринин өлүмү сыяктуу көйгөйлөргө алып келиши мүмкүн.
2. Башка дары-дармектер менен аралаштырбаңыз
Төртүнчү аммоний туздарын башка дезинфекциялоочу каражаттар менен аралаштырбоо керек, болбосо химиялык реакциялар жүрүп, дезинфекциялоонун натыйжалуулугун төмөндөтүп, зыяндуу заттарды пайда кылышы мүмкүн.
3. Жеке коопсуздукка көңүл буруңуз
Төртүнчү аммоний тузукоррозияга анча кабылбаган дезинфекциялоочу каражат болуп саналат жана аны колдонууда кол кап кийүү керек, көзгө жана оозго тийгизбеш керек. Жутуп алсаңыз же кокустан көзгө кирип кетсе, дароо тазалап, медициналык жардамга кайрылыңыз.
5, Коопсуздук анализи
Бироктөртүнчү аммоний туздарыдезинфекциялоочу каражаттар кеңири колдонулганы менен, суу экологиялык чөйрөсүнө жана суу организмдерине терс таасирин тийгизбөө үчүн колдонууда туура колдонуу ыкмасына көңүл буруу зарыл.

Байланыштуу изилдөөлөр көрсөткөндөй, концентрацияны жана дезинфекциялоо жыштыгын туура колдонууда төртүнчү аммоний туздары азыраак уулуу болотсуу организмдерижана аларга олуттуу таасир этпейт.

Төртүнчү аммоний тузунун аракет принцибитриметиламин кычкылы (TMAO)негизинен анын беттик активдүү заттардын касиеттеринен жана химиялык туруктуулугунан чагылдырылат:
Беттик активдүүлүк:төртүнчү аммоний тузутүзүлүшү ага гидрофилдүүлүк жана гидрофобдук кош касиет берет, бул суюктуктардын беттик тартылуусун азайта алат. Жуучу каражаттарда бул мүнөздөмө май тактарын кетирүүгө жардам берет: гидрофилдик учу суу менен, ал эми гидрофобдук учу май менен биригип, кирди каптоо үчүн мицелланы пайда кылат.
Структуралык туруктуулук: Төртүнчү аммоний туздарынын азот кычкылтек байланышынын (N → O) полярдуулугу күчтүү, бул белоктордун үч өлчөмдүү түзүлүшүн турукташтыра алат. Осмотикалык басымды жөнгө салууда белоктор заряддык өз ара аракеттенүүлөр аркылуу мочевина жана аммиак азоту сыяктуу денатурация факторлорунан корголот.
Алсыз кычкылдандыруучу касиет: Жумшак кычкылдандыруучу катары, кычкылтек атомдорутөртүнчү аммоний тузутүзүлүшү башка заттарга (мисалы, альдегид синтези реакцияларына) өтүп, өзүн-өзү триметиламинге чейин калыбына келтириши мүмкүн

Кыскасы,төртүнчү аммоний туздарыаквакультурада дезинфекциялоо үчүн коопсуз колдонулушу мүмкүн, бирок суу организмдерине зыян келтирбөө үчүн туура колдонуу ыкмаларына жана концентрацияларына көңүл буруу керек.